Religie fascineert me enorm. Elke religie heeft haar schoonheid, maar ook haar donkere zijde. Iets wat me altijd geboeid heeft zijn inheemse religies van over de hele wereld, maar specifiek Keltische, Germaanse en Noordse religies. Vandaag de dag is er een ware opleving van deze oude religies en dat uit zich in verschillende vormen. Denk maar aan religies zoals het (neo)Paganisme, Wicca, Druïdisme, Asatru, New Age, holisme, maar ook aan vormen van (volks)religiositeit en andere zaken, zoals festivals, muziek en films. Het lijkt wel alsof de groep mensen die zich erdoor aangesproken voelt groeit. Persoonlijk ben ik betoverd door het Neopaganisme. Dat is het pad wat ik bewandel en waar ik me thuis voel, al ben ik erg syncretisch aangelegd. De diversiteit aan religies hebben naar mijn idee veel wijsheid te bieden.
Propaedeuse Cum Laude (2009)
Niet alleen op persoonlijk vlak speelt religie een rol in mijn leven. Ik studeer Religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hier heb ik mijn Propedeuse en Bachelor cum laude gehaald. In mijn derde jaar heb ik aan de University of Edinburgh in Schotland gestudeerd, wat een fantastische tijd was. Ik ben nu weer terug in Nederland en druk bezig met de Researchmaster Religiewetenschappen. Als het een beetje meezit ben ik in 2012 afgestudeerd en wie weet wat er daarna gaat gebeuren… 
Beste Yenti,
Ik ben je tegen gekomen via een link op de RU. Ik zit eigenlijk al jaren met een vraag wat nu de exacte religie is van voor de Romeinse tijd in de omgeving Brabant en Gelderland. Volgens mij woonden in deze regio de Batavieren en de Taxandriërs. Mag men deze schalen onder de Germaanse goddienst of hadden deze bevolkingsgroepen ook hun eigen religie voor de Romeinse periode?
Ik kom zelf uit Lith, bij Oss, en in 1976 is hier een Romeinse tempel gevonden met veel Keltische vondsten. Er is ook een tempel gevonden bij Empel (Den Bosch) en wederom waren hier veel Keltische vondsten. Vandaar dat ik er nu vanuit ga dat de goddiensten die we in deze streek hadden inderdaad Germaans/Keltisch waren.
Ik hoop dat je een antwoord kunt geven op mijn vraag.
Met vriendelijke groet,
Ronnie Alumni RU
Beste Ronnie,
Bedankt voor uw reactie. Dat is een heel interessante vraag die mij ook erg fascineert! Vooral de situatie in Limburg spreekt me aan, maar ik verwacht dat Brabant en Gelderland er niet veel van zullen verschillen. Het is een gecompliceerd verhaal, en ik zal proberen uw vragen te beantwoorden voor zover (ik) dat kan.
Mocht u er verder over willen discussiëren of heeft u nog interessante theorieën dan hoor ik dat natuurlijk graag!
U vraagt zich af wat de religie was van de mensen die vóór de Romeinse tijd woonden in wat we nu Brabant en Gelderland noemen. Een belangrijke vraag hierbij is die naar de bronnen voor religie in die tijden en streken. Over de voorchristelijke inwoners is over het algemeen weinig bekend, laat staan over specifiek de Brabantse en Gelderse gebieden. Van de weinige bronnen die we hebben kunnen we wel de conclusies voorzichtig generaliseren, maar ook dat is problematisch. De schriftelijke bronnen zijn van de Klassieke schrijvers, maar deze moeten met de nodige kritische blik bekeken worden. Ook gaan ze niet specifiek over de inwoners van ‘onze’ streken. Archeologische voorwerpen geven indicaties, maar zijn onderhevig aan de interpretaties van archeologen. Zoals u aangeeft zijn er Keltische vondsten gedaan in Oss en Empel, en ook langs de Maas zijn artefacten gevonden. Het is moeilijk om hier religie van af te leiden, maar er zijn overtuigende argumenten die de interpretaties aannemelijk maken. Zo is er een verbogen zwaard gevonden wat een religieuze functie kan hebben gehad (waarom anders een zwaard onbruikbaar maken). Indicaties voor religie zijn er, maar ik vrees dat we er nooit achter komen of de interpretaties daadwerkelijk kloppen.
Naar mijn idee leefde men in voorchristelijke tijden in stamverband en kon de religie/religiositeit per stam verschillen, al was het in grote lijnen hetzelfde. U noemt de Batavieren (Batavii) en Toxandriers, en dit zijn de namen van enkele stammen en de gebieden waar zij huisvestten. Door heel Europa waren ontelbare stammen, en soms worden deze onderverdeeld in overkoepelende ‘Belgae’, ‘Celtae’, ‘Germani’, etc. U ziet dat linguïstisch de namen ‘Belgen’, ‘Kelten’ en ‘Germanen’ hierin terug te vinden zijn. Echter, om deze mensen Kelten, Germanen, of Galliërs te noemen (en hun religie Germaans of Keltisch) is op zijn zachts gezegd problematisch. Ik kan u het boek van Maier, ‘The Celts: a history from earliest times to the present’, aanraden wat betreft deze kwestie. Het is dus ook nauw verwant met de vraag naar religie, omdat er doorgaans een onderscheid wordt gemaakt tussen Germaanse religie en Keltische religie. Persoonlijk denk ik dat in ‘Nederland’, en vooral beneden de grote rivieren, het nogal door elkaar liep en het vooral erg heterogeen was. De vraag of de inwoners van vóór de Romeinse tijd in deze streken een eigen religie hadden zou naar mijn idee een ‘Germaans-Keltische religie’ zijn, maar dan wel met lokale verschillen. Het label ‘Germaans’ of ‘Keltisch’ zouden ze zelf niet gebruikt hebben, en wellicht maakten ze ook geen onderscheid tussen religie en dagelijks leven. Wat betreft die Keltisch-Germaanse religie: daar moet aan toegevoegd worden dat er contact was met andere culturen, waardoor men ook dingen overnam. Er is dus nooit zoiets als ‘dé Germaanse religie’ of ‘dé Keltische religie’. De hele problematiek rond wat Kelten of Germanen zijn komt hier weer terug: moet men het linguïstisch benaderen (sprekers van Germaanse of Keltische talen, die pas veel later gedefinieerd zijn als Keltisch en Germaans), archeologisch (makers van een bepaalde kunststijl, die pas veel later gedefinieerd is als Keltisch of Germaans), nationalistisch (met alle gevolgen van dien), genetisch (ook erg omstreden), etc. En is een spreker van een Keltische taal, of maker van een Keltisch voorwerp dan ook meteen aanhanger van een Keltische religie? Is het wel een Kelt? Een voorbeeldje ter vergelijking: ben je een Amerikaan als je Coca Cola drinkt? Collis zet deze problematiek helder uiteen in ‘The Celts: origins, myths & inventions’.
Het spijt me dat ik u geen helder, klinkklaar antwoord kan geven, maar ik hoop dat ik u er in ieder geval een stuk mee verder help in de zoektocht naar antwoorden
Met vriendelijke groet,
Yentl