Gisteren vond de eindpresentatie en buluitreiking plaats, waarmee ik de Honours Academy van de Radboud Universiteit tot een goed einde heb gebracht. Ik vind het enorm jammer dat de twee jaar van het programma voorbij zijn, maar tegelijkertijd was het fantastisch om de bul eindelijk in ontvangst te mogen nemen. Het was een mooie beloning voor een bijzondere ervaring.
In het kader van de Facultaire Lezing mochten de vier Honours Academy studenten van het Honours Programma Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen hun ervaringen en onderzoek presenteren, gevolgd door de buluitreiking en natuurlijk een borrel. Het was erg indrukwekkend en gezellig, en hartstikke leuk om te zien dat er zoveel mensen aanwezig waren. Mijn ouders en opa en oma waren erbij, en ik vond het super dat Famke en Oskar ook waren gekomen! Dank daarvoor!
Voor diegenen die niet aanwezig waren (jullie hebben wat gemist!), hierbij de tekst van mijn presentatie.
—
“Twee jaar geleden kreeg ik de uitnodiging om te solliciteren voor de Honours Academy. Het is een raar gevoel om te realiseren dat aan deze Honours Academy voor mij vandaag een einde komt. Ik heb er met veel plezier aan deelgenomen en vandaag wil ik kort ingaan op wat de Honours Academy voor mij heeft betekend. Dit zal ik doen door de drie onderdelen van het programma te bespreken, waarbij ik vooral in zal gaan op mijn eigen onderzoek. De drie onderdelen komen samen in mijn eindproduct voor de Honours Academy, namelijk een website.
Ten eerste heb ik samen met de andere drie studenten de cursus genaamd ‘Religiekritiek en Politieke Orde’ gevolgd. De cursus heb ik afgesloten met een paper over Richard Dawkins’ religiekritiek, genaamd ‘The God Delusion’.
Het meest indrukwekkende onderdeel van de Honours Academy voor mij was het buitenlandverblijf. Vorig academisch jaar heb ik aan de University of Edinburgh in Schotland gestudeerd. Ik heb het ervaren als een onvergetelijk jaar en een mooie nieuwe intellectuele uitdaging. De keuze om juist daar naar toe te gaan was drieledig. Ten eerste omdat ik, zoals jullie misschien wel weten, doedelzak speel en Schotland hét land van de doedelzak bij uitstek is. Maar de belangrijkste reden was omdat de Universiteit of Edinburgh goed aangeschreven staat en de School of Divinity nog het meest te vergelijken is met een betoverend kasteel. De derde reden is omdat er cursussen werden gegeven die perfect aansloten bij mijn onderzoek –waar ik zo meteen meer over ga vertellen- namelijk twee cursussen ‘Celtic Civilisation’, ‘Archaeology of Scotland’, ‘New Age Religion’ en ‘Shamanism’.
In de schaduw van Edinburgh Castle werkte ik aan mijn onderzoek. Dit ging over het Neopaganisme van Steve en Jenny van Omnia. Ik kan in dit tijdsbestek jammer genoeg niet het hele onderzoek bespreken, maar ik zal u er kort van laten proeven. Ik zal eerst wat over het Neopaganisme vertellen. Daarna ga ik in op de casystudy, namelijk Steve en Jenny van de Nederlandse Neo-Celtic PaganFolk band Omnia, en daarna zal ik de belangrijkste conclusies met u delen.
Als student religiewetenschappen ben ik persoonlijk erg geïnteresseerd in nieuwe en alternatieve religiositeit, maar ook in oude, voorchristelijke religies. Beiden hebben te maken met het onderwerp van mijn onderzoek, namelijk het Neopaganisme. Hoe divers het Neopaganisme als parapluterm ook moge zijn, het is het beste te omschrijven als een hedendaagse natuurreligie die haar inspiratie vindt in een veelheid van heidense religies. Hierbij wordt het christendom soms gezien als boosdoener wat betreft het laten verdwijnen van heidense religies uit het verleden. Pagans ontlenen graag elementen uit voorchristelijke, heidense religies, zoals van de Kelten, of technieken uit het Sjamanisme. Vaak worden deze religies geromantiseerd en de Kelten en Sjamanen gezien als noble savages die dichter bij de natuur stonden dan de hedendaagse mens van de doorgaans niet zo positief afgeschilderde consumeristische moderne maatschappij. Een belangrijk kenmerk van het Neopaganisme is de respectvolle relatie tussen mensen en de aarde. Hierbij wordt de aarde als levend en goddelijk ervaren. Daarom zijn Pagans vaak begaan met kwesties rondom dier en milieu. Neopagans zijn doorgaans polytheïst, maar kunnen ook animist, pantheïst, henotheïst, monotheïst of atheïst zijn. Daarnaast bestaat er nog een scala aan andere wezens, zoals elfen, trollen, eenhoorns, draken, natuurgeesten, elementalen en voorouders. Orthodoxie is niet belangrijk en dogma’s en autoriteit worden verworpen. Belangrijker is dat wat je doet, ervaart en bij je past, waarbij vrijheid, gelijkheid, diversiteit en tolerantie voorop staan. Het Neopaganisme heeft een herbetoverde kijk op de wereld, waarbij het leven zelf magisch is en gevierd wordt. Het Neopaganisme kent acht grote feestdagen per jaar en dit wordt ook wel het Jaarwiel genoemd. Deze hebben betrekking op de veranderende seizoenen en verbindt Pagans met de natuur. Het leert ook dat het leven cyclisch is en de dood niet het einde. Daarnaast zijn er de maanfeesten en rites de passages. Rituele praktijken kunnen tarotkaarten leggen of runen trekken zijn. Tijdens rituelen wordt door sommige Pagans magie gebruikt, wat inhoudt dat ze door middel van wilskracht de werkelijkheid veranderen. De Britste occultist Aleister Crowley heeft veel invloed gehad op de manier waarop Pagans magie ervaren.
Nu u een beetje een idee heeft wat het Neopaganisme inhoudt wil ik u een filmpje laten zien zodat u weet waar mijn casestudy over gaat. [Omnia, Pagan Folk Lore [DVD], 2008. The Netherlands: PaganScum Records.] Dit zijn Steve Sic en Jenny Evans van der Harten van de Nederlandse Neo-Celtic PaganFolk band Omnia. Samen noemen ze zichzelf Stenny. Mocht u nu denken dat deze mensen u bekend voorkomen, dan heeft u misschien toevallig een tijdje geleden het televisieprogramma ‘Het Zullen Je Ouders Maar Zijn‘ gekeken. Ik koos hen als casestudy omdat ik verwachtte dat zij een uniek en soms afwijkend beeld van het Neopaganisme geven. Ze definiëren zichzelf als Pagans en ik wilde graag weten wat het Neopaganisme voor hen betekend.
Ten eerste is het opmerkelijk dat Stenny geen onderscheid maken tussen Neopaganisten en pagans van hedendaagse of voorchristelijke religies. Zij definiëren hun religie als ‘Neo-Celtic Free-Paganism’, want inhoudt dat ze hedendaagse Keltische Pagans zijn. Vrijheid, ontleed als zijnde een belangrijke Keltische notie, is belangrijk voor hen. Stenny ontlenen niet alleen van heidense religies, zoals van de Kelten en Sjamanen, maar ook van Chaos Magic en het Discordianisme. Het Discordianisme eert de Griekse Godin van Chaos, Eris, maar deze religie drijft tegelijkertijd de spot met zichzelf, waardoor er openheid bestaat of ze religie, en daarmee zichzelf, nu in de maling neemt of dat het serieus is bedoeld. Deze invloed maakt het moeilijk om te bepalen of Stenny niet ook met een korreltje zout moet worden genomen. Echter, Steve heeft laten weten dat mensen niet moeten twijfelen aan zijn oprechtheid als Pagan. Hoe dan ook uiten Stenny zich doorgaans op een ironische wijze met een nogal zwart wit beeld van de wereld, waarbij overdrijvingen niet geschuwd worden. Tegelijkertijd gebruiken ze ook humor en provocatie om hun boodschap in de wereld te brengen. Dit is overigens niet ongebruikelijk voor kunstenaars, zoals muzikanten.
Interessant is dat Stenny in alle Goden en Godinnen geloven, zowel in de Goden en Godinnen van heidense religies, zoals The Morrigan uit de Keltische traditie, als de God van monotheïstisch Abrahamitische religies, als in Goden van zelfbedachte pantheons, zoals van de Temple of Chaos, en Goden die ontstaan zijn door menselijke ideeën, zoals bijvoorbeeld de Godin van Bureaucratie.
De band tussen de mens en de natuur is voor Stenny significant en rituelen verbind hen met de aarde. Alleen geldt dit niet voor alle mensen. Stenny noemen namelijk het gros van de mensheid “stupid naked space monkeys”, die niet op de aarde thuishoren. Stenny voelen zich niet 100% mens, maar “fae”. Dit suggereert dat zij meer spiritueel zijn en dichter bij de natuur staan dan de rest van de onspirituele mensheid van de verdorven hedendaagse kapitalistische maatschappij.
Ook opmerkelijk is dat Steve zich de ‘Paus van het Paganisme’ noemt, omdat hij vindt dat hij, net zoals de Paus in Rome, met Goden en andere wezens kan communiceren. Dit is opmerkelijk omdat het Neopaganisme autoriteit verwerpt. Aan de andere kant heeft deze bemiddelende functie affiniteit met het Sjamanisme, waar Stenny ook elementen van ontlenen. Zo noemen ze hun concerten moderne, maar tijdloze Sjamanistische rituelen, en hun tatoeages Neo-Sjamanistische lichaamsversiering om dichter bij de natuur te kunnen staan.
Ik hoop dat ik u een beeld heb kunnen geven van wat de Honours Academy voor mij heeft betekend in de afgelopen twee jaar. Ik vond het een mooie, verdiepende extra uitdaging als toevoeging op mijn studie. Ik wil nu graag van de gelegenheid gebruik maken en de Radboud Universiteit en de Honours Academy bedanken voor deze geweldige ervaring. Daarbij wil ik in het bijzonder dr. Gert-Jan van der Heiden en mijn persoonlijk begeleider dr. Frans Jespers bedanken voor alle goede hulp en wijze raad. Dankuwel.”
Honours Academy buluitreiking
Honours Academy buluitreiking
Trotse ouders
Borrel
[...] dat was zoals van ouds enorm gezellig. Aan de Radboud Universiteit ontving ik tot mijn vreugde het certificaat voor de Honours Academy en mijn Bachelor diploma cum laude. De afloop van een druk eerste semester van mijn Master aan de [...]